Sân bay Tà Cơn – Chứng nhân lịch sử của chiến trường Khe Sanh huyền thoại. 

1. Vị trí và tầm quan trọng chiến lược.

Sân bay Tà Cơn nằm trong thị trấn Khe Sanh, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, cách thành phố Đông Hà khoảng 63km về phía tây, gần Quốc lộ 9 – tuyến đường chiến lược nối liền từ Đông Hà đến cửa khẩu quốc tế Lao Bảo.
Được xây dựng trên vùng đất cao nguyên Khe Sanh, Tà Cơn sở hữu vị trí chiến lược đặc biệt: án ngữ cửa ngõ phía tây Quảng Trị, kiểm soát đường biên giới Việt – Lào và khống chế Đường mòn Hồ Chí Minh – huyết mạch vận chuyển của quân và dân ta trong kháng chiến chống Mỹ.

Chính vì vậy, nơi đây từng được quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn xem là “cánh cửa thép phía Tây Trường Sơn”, đồng thời là một trong những căn cứ quân sự quan trọng nhất ở miền Nam Việt Nam giai đoạn 1965–1972.

2. Lịch sử hình thành và vai trò trong chiến tranh.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, khu vực Khe Sanh nằm trong vùng giới tuyến tạm thời, có vị trí nhạy cảm về quân sự. Đến năm 1965, khi Mỹ đổ quân vào miền Nam, căn cứ Tà Cơn được xây dựng và mở rộng để phục vụ cho chiến lược “chiến tranh cục bộ”.

Ban đầu, nơi đây chỉ là một đường băng dã chiến được quân đội Sài Gòn sử dụng. Tuy nhiên, sau khi quân Mỹ đến, sân bay được mở rộng và nâng cấp kiên cố:

• Đường băng chính dài 2.400m, rải nhựa đường, đủ cho máy bay vận tải hạng nặng C-130 hạ cánh.

• Hệ thống nhà chứa máy bay, kho đạn, kho nhiên liệu, trạm radar, đài chỉ huy được xây dựng hiện đại.

• Bao quanh căn cứ là hệ thống lô cốt, hầm ngầm, hàng rào dây thép gai, bãi mìn và tháp canh kiên cố.

Đến cuối năm 1967, căn cứ Tà Cơn trở thành đại bản doanh của lực lượng Thủy quân Lục chiến Mỹ với hơn 6.000 lính Mỹ, 2.000 quân Sài Gòn cùng hàng trăm xe tăng, pháo binh, máy bay chiến đấu.

3. Trận chiến Khe Sanh 1968 – Bản hùng ca 77 ngày đêm.

Ngày 21/1/1968, quân Giải phóng bất ngờ nổ súng tấn công, mở màn chiến dịch Đường 9 – Khe Sanh. Đây là trận đánh lớn nhất của quân đội Việt Nam ở chiến trường miền Nam trước Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968.

Trong suốt 77 ngày đêm (từ 21/1 đến 9/4/1968), Sân bay Tà Cơn trở thành trung tâm của cuộc bao vây, pháo kích và tiến công liên tục.

• Hàng nghìn tấn bom đạn dội xuống vùng Khe Sanh, biến nơi đây thành “chảo lửa”.

• Quân Mỹ huy động hơn 500 máy bay, 250 khẩu pháo, 100 xe tăng, ném xuống hơn 100.000 tấn bom, trong đó có cả bom napalm và bom tấn.

• Dù bị bao vây, lực lượng Giải phóng vẫn kiên cường chiến đấu, phá hủy hàng chục máy bay, tiêu diệt và làm bị thương hàng nghìn quân Mỹ, khiến căn cứ Tà Cơn bị tê liệt hoàn toàn.

Đến tháng 7/1968, Mỹ buộc phải rút bỏ căn cứ Khe Sanh, chấm dứt giấc mộng “Điện Biên Phủ ngược” mà họ từng kỳ vọng.
Chiến thắng Khe Sanh đã trở thành biểu tượng của trí tuệ và ý chí Việt Nam, góp phần buộc Mỹ phải xuống thang chiến tranh, chuyển sang “Việt Nam hóa chiến tranh”.

3. Di tích hiện nay – Ký ức sống của một thời khói lửa

Sau khi chiến tranh kết thúc, Sân bay Tà Cơn được phục dựng và bảo tồn như một bảo tàng ngoài trời. Khu di tích hiện nay rộng hơn 10 hecta, được chia thành nhiều khu vực:

Đường băng Tà Cơn

Dài hơn 2.000m, hiện vẫn còn nguyên dấu vết bom đạn, những vệt nứt, lỗ hổng từ chiến tranh. Đây là nơi du khách có thể đi dạo, chụp ảnh và cảm nhận không gian rộng lớn, khắc nghiệt của chiến trường xưa.

Khu trưng bày vũ khí và phương tiện chiến tranh

Bao gồm máy bay vận tải C-130, trực thăng UH-1, xe tăng M48, pháo 105mm, xe bọc thép M41, cùng nhiều loại bom, đạn, dụng cụ quân sự được phục dựng nguyên bản.
Tất cả đều là chứng tích sống động của chiến tranh, giúp người xem hình dung rõ ràng quy mô khốc liệt của trận Khe Sanh.

Nhà trưng bày hiện vật và tư liệu

Nơi đây lưu giữ hàng trăm hình ảnh, bản đồ, hiện vật, và phim tư liệu quý về trận Khe Sanh, về cuộc sống gian khổ của bộ đội, dân công hỏa tuyến, cũng như hình ảnh hậu quả chiến tranh.

Hệ thống hầm hào, lô cốt, công sự

Được phục dựng và bảo tồn nguyên trạng, cho phép du khách trực tiếp xuống tham quan, trải nghiệm cảm giác chân thực về cuộc sống chiến đấu trong lòng đất của quân và dân ta.

4. Ý nghĩa lịch sử và giá trị hiện nay

Sân bay Tà Cơn là một biểu tượng của tinh thần chiến đấu anh dũng, lòng yêu nước và ý chí độc lập tự cường của dân tộc Việt Nam.

Năm 1993, nơi đây được xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia và trở thành một trong những điểm du lịch về nguồn quan trọng nhất của tỉnh Quảng Trị.

Ngày nay, khu di tích thu hút hàng chục nghìn lượt du khách trong và ngoài nước đến tham quan, tìm hiểu lịch sử, thắp hương tưởng niệm và tri ân những anh hùng đã ngã xuống.

Không gian nơi đây vừa hùng vĩ, vừa trầm mặc, giữa đồi cà phê xanh ngắt, sương sớm bảng lảng, khiến du khách vừa xúc động, vừa tự hào.

5. Trải nghiệm và gợi ý tham quan

Du khách đến Sân bay Tà Cơn có thể kết hợp tham quan các điểm gần đó như:

• Nhà tù Lao Bảo – “địa ngục trần gian” thời Pháp thuộc.

• Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo – cửa ngõ giao thương Việt – Lào.

• Đồi cà phê Khe Sanh – vùng cà phê nổi tiếng của Quảng Trị.

• Đường Hồ Chí Minh huyền thoại – tuyến đường tiếp vận lịch sử.

Thời điểm lý tưởng để tham quan là từ tháng 2 đến tháng 8, khi thời tiết khô ráo, nắng nhẹ, thuận tiện di chuyển và ngắm cảnh.

Sân bay Tà Cơn – Khe Sanh không chỉ là chứng tích của một thời máu lửa, mà còn là biểu tượng của lòng quả cảm, trí tuệ và niềm tin tất thắng của dân tộc Việt Nam.

Đến với Tà Cơn hôm nay, du khách như được sống lại trong không khí hào hùng của quá khứ, cảm nhận sâu sắc giá trị của hòa bình và thêm tự hào về truyền thống bất khuất của cha ông.

6. Các Tour tham khảo

– Tour Quảng Bình – Quảng Trị 3 ngày 2 đêm

– Tour Quảng Bình – Quảng Trị 3 ngày 2 đêm